ส่วนต่างๆของ BMX
ชิ้นส่วนต่างๆของ BMX ทำความรู้จักชิ้นส่วนต่างๆของจักรยาน BMX
ว่าประกอบไปด้วยชิ้นส่วนอะไรกันบ้าง แต่ละชิ้นมีความแตกต่างกันยังไง.
เริ่มจาก…
Axle (แกนล้อ)
แกนล้อBMX จะมีด้วยกัน 2 ขนาด ได้แก่แกนล้อที่มีเส้นผ่าศูนย์กลางขนาด 3/8 นิ้วที่เรียกกันทั่วไปว่า แกนเล็ก และอีกขนาด คือแกนล้อที่มีเส้นผ่าศูนย์กลางขนาด 14 มิลลิเมตร ที่เรียกกันทั่วไปว่า แกนใหญ่การเลือกล้อจะใช้แกนแบบไหนนั้นก็ต้องดูก่อนว่าเราจะเอาไปใช้ขี่BMXแบบไหน ถ้าเอาไปขี่BMXที่ต้องกระโดดแกนล้อต้องรับแรงกระแทก ก็ควรที่จะใช้แกนใหญ่ ถ้าหากใช้แกนเล็กแกนล้ออาจจะงอได้
Bar Ends (ปิดปลายแฮนด์)
(ปิดปลายแฮนด์) จะมีด้วยกัน 2 แบบ คือ แบบที่เป็นลักษณะหมุด และแบบที่เป็นฝาปิด
Bar or Handle Bar (แฮนด์)
ขนาดของแฮนด์ BMX จะใช้ขนาด 7/8 นิ้ว สูงตั้ง 6 – 9 นิ้วโดยประมาณ ส่วนความกว้างนั้น แล้วแต่ผู้ใช้จะตัดเอง
ส่วนใหญ่ความยาวของแฮนด์ก็จะกว้างกว่าหัวไหล่ของผู้ขี่เล็กน้อยส่วนรูปทรงก็จะจำแนกไปตามประเภทที่จะขี่หากเป็นของแฟลตแลนด์รูปทรงก็จะแคบๆเว้าๆ เพื่อให้ง่ายและสะดวกกับการเล่นท่า หากเป็นของสตรีต รูปทรงก็จะธรรมดา ความกว้างของแฮนด์ก็จะกว้างกว่าของแฟลตแลนด์เล็กน้อย
Bearing (ลูกปืน)
ลกปืนจะมีด้วยกัน 2 แบบคือ
1. ลูกปืนเม็ด เป็นลูกปืนแบบธรรมดา ราคาถูก นำหนักเบา อายุการใช้งานสั้นกว่าแบบแบริ่ง
2.ลูกปืนแบบตลับ หรือเรียกว่าแบบแบริ่ง ราคาสูงกว่าแบบแรกแต่ทนทานกว่าเป็นที่นิยม ใช้กันมาก ใช้กับทุกส่วนที่ใช้ลูกปืน
แต่อยู่ดีๆจะเอามาเปลี่ยนแทนลูกปืนเม็ดไม่ได้เพราะอะไหล่ที่ใช้กับตลับแบริ่งจะออกแบบมาใช้กับตลับแบริ่งโดยเฉพาะ
ไม่ว่าจะเป็น ดุม ถ้วยคอ ถ้วยกะโหลก บันได โรเตอร์
Bottom Bracket (ชุดถ้วยลูกปืนกะโหลก)
ชุดถ้วยลูกปืนจะมีทั้งแบบที่ใช้ลูกปืนเม็ดที่ใช้กับขาจานเลื้อยและแบบที่ใช้ตลับแบริ่ง กะโหลกจะมีด้วยกัน 4 แบบซึ่งแต่ละแบบจะใช้เฉพาะกับกะโหลกของเฟรมนั้นๆ ได้แก่
1.American BB เป็นขนาดต้นตำหรับของชุดกะโหลกซึ่งจะมีแบริ่งอยู่ในถ้วย แล้วใส่เอาไปในกะโหลกอีกทีAmerican BB จะมีขนาดใหญ่ ทนทาน แต่จะมีน้ำหนักมากกว่าแบบอื่น
2. European BB เป็นชุดถ้วยลูกปืนที่มีขนาดเล็กจะมีแบริ่งอยู่ในถ้วยที่ด้านนอกของถ้วยจะมีเกลียวไว้ไขยึดกับเฟรมซึ่งที่เฟรมก็จะมีเกลียวเช่นกัน
3. Mid BB เป็นกะโหลกแบบที่ไม่ต้องใช้ถ้วยแต่สามารถใส่ตลับแบริ่งเข้าไปในกะโหลกของเฟรมได้เลย Mid BB จะมีขนาดใหญ่เท่ากับของ American BB
4. SpanishBB เป็นกะโหลกแบบที่ไม่ต้องใช้ถ้วยแต่สามารถใส่ตลับแบริ่งเข้าไปในกะโหลกของเฟรมได้เลย Spanish BB จะมีขนาดใหญ่เท่ากับของ European BB
Brake Lever (มือเบรก)
มือเบรก มีอยู่ด้วยกันสองแบบคือ แบบธรรมดา จะตรงๆ และ แบบงอใช้ใส่ตรงตำแหน่งส่วนที่โค้งของแฮนด์ มือเบรกแบบนี้สามารถเอามือเบรกแบบแรกมางอเองก็ได้ แต่ต้องระวังอาจจะหักได้
Brake (เบรก)
เบรก BMXในปัจจุบันจะใช้เบรกที่มีลักษณะในรูป ที่เรียกว่า U-Brakeซึ่งจะมีหมุดสำหรับยึดอยู่ทั้งสองด้านซึ่งถ้าเป็นเบรกรถจักรยานทั่วไปจะมีหมุดยึดเพียงอันเดียวและยังมีอีกแบบคือ V – Brakeเป็นเบรกที่มีลักษณะเดียวที่ใช้กับ เมาเทนไบค์ และโครง BMX RACING ตำแหน่งของการใส่เบรกจะไม่เหมือนกับ U-Brake จึงไม่สามารถมาใช้แทนกันได้
Chain (โซ่)
โซ BMX จะมีด้วยกัน 2 แบบคือ แบบธรรมดาที่ใช้กับจักรยานทั่วไป และอีกแบบคือ Half Link
เป็นโซ่ที่มีลักษณะของข้อต่อเพียงชิ้นเดียวต่อกัน โดยทั่วไปแล้วใน 1ช่วงของโซ่จะมีข้อต่อ2ตัว แต่ของ Half Link
จะมีข้อต่อชิ้นเดียว เพื่อให้สะดวกในการตั้งระยะของล้อ
Cranks (ขาจาน)
ขาจาน BMX มีอยู่ด้วยกัน 3 แบบ คือ
1. ขาจานเลื้อย เป็นขาจานแบบธรรมดา ที่ใช้กับ BMX ทั่วไป
2.ขาจานดูดแบบ 2 ชิ้น เป็นขาจานที่แยกเป็น 2 ชิ้น ซึ่งจะใส่สวมเข้าด้วยกัน ขาจานแบบนี้ในบ้านเราไม่ค่อยเป็นที่นิยมมากนัก
3. ขาจานดูดแบบ 3 ชิ้น เป็นขาจานที่แยกเป็นสามชิ้น คือ ขาจานด้านซ้ายขวา และแกน ขาจานแบบนี้เป็นที่นิยมกันมากเพราะมีความทนทานน้ำหนักเบาสะดวกในการประกอบใช้งาน
Forks (ตะเกียบจักรยาน)
ตะเกียบจักรยาน BMX มีด้วยกัน 3 ชนิดคือ
1. ตะเกียบที่ใช้กับ BMX FLADLANDตรงตำแหน่งที่ใส่แกนล้อจะใกล้กับหรือตรงกับแกนกลางของตะเกียบเพื่อให้หมุนล้อหน้าได้สะดวก จะมีแกนใส่เบรกแบบ U Brake ยื่นออกมา(Mount)
2. ตะเกียบที่ใช้กับ BMX STREET ตรงตำแหน่งที่ใส่แกนล้อจะยื่นออกมาด้านหน้าเพื่อเพิ่มระยะของช่วงรถออกไป ตะเกียบ BMX STREET ในปัจจุบันจะไม่นิยมมีแกนสำหรับใส่เบรกหรือไม่ต้องใช้เบรกหน้านั้นเอง เพราะ BMX STREET นิยมใช้กันเพียงแค่เบรกหลังเท่านั้น
3. ตะเกียบที่ใช้กับ BMX RACING ตะเกียบจะมีรูปทรงแตกต่างออกไปจาก 2 ประเภท และมีน้ำหนักเบากว่าขนาดตะเกียบในปัจจุบันจะใช้กับถ้วยคอที่มีขนาด 1 1/8 นิ้วซึ่งถ้าเป็นรุ่นเก่าหรือจักรยาน BMX ทั่วไป จะมีขนาด 1 นิ้ว แล้วที่หัวของตะเกียบจะมีน๊อต สำหรับไว้ไขให้คอ ตะเกียบ กับ ชุถ้วยคอ ยึดแน่นเข้าด้วยกัน จะมีแบบเกลียวนอก และในสำหรับตะเกียบที่ไม่มีเกลียวเลย ก็ต้องใช้สตาร์นัตแทน
Frame (โครงจักรยาน)
เฟรม BMX จะแบ่งตามประเภทที่ขี่
1. เฟรมแบบ BMX STREET ใช้ขี่ประเภทสตรีต เดิร์ตและ เวิร์ต ทำจากโครโมลี่ และ ไทเทเนียม รูปทรงจะเรียบๆง่ายๆ ควายาว Top Tube (ความยาวท่อด้านบนของเฟรม) จะยาวตั้งแต่ 19.5 – 21 นิ้ว
2. เฟรมแบบ BMX FLATLAND จะทำจาก โครโมลี่อลูมิเนียม และไทเทเนียมรูปทรงจะดูแปลกๆ ท่อส่วนล่างของเฟรมส่วนใหญ่มักจะเว้าโค้งเพื่อหลบขาเพื่อความสะดวกเวลาเล่นท่าล้อหน้า แต่ก็มีตัวถังแฟลตแลนด์บางตัวที่ไม่หลบขาก็มีขนาด Top
Tube จะยาว 18.5 – 19 นิ้ว
3. เฟรมแบบ BMXRACING ทำจากอลูมิเนียมขนาดตัวถังจะมากกว่าหรือเท่ากับประเภทสตรีตเล็กน้อยรูปทรงจะออกมาเพื่อใช้สำหรับขี่แบบใช้ความเร็วโดยเฉพาะ
Grips (ปลอกแฮนด์)
ปลอกแฮนด์ จะมีด้วยกัน 2 แบบ คือแบบที่มีปีกกันมือตรงปลายและแบบไม่มีปีก ปัจจุบันจะนิยมใช้แบบไม่มีปีกกันมือเนื้อยางของปลอกแฮนด์จะมีความหนึบกว่าปลอกแฮนด์จักรยานทั่วไปปลอกแฮนด์จะมีหลายขนาดหลายสีสัน สามารถเลือกใช้ได้ตามความชอบใจ
Grip Stop (ตัวกันปลอกแฮนด์)
หากไม่ได้ใส่มือเบรก ก็จะใส่ตัวกันปลอกแฮนด์ จะช่วยไม่ให้ปลอกแฮนด์ลื่นไหล และป้องกันปลอกแฮนด์ฉีกขาด เมื่อรถล้มแล้วแฮนด์ไถลกับพื้น
Gyro (ไกย์โร หรือ โรเตอร์ )
โรเตอร์ เป็นตัวช่วยไม่ให้สายเบรกหลังพันกันเมื่อเวลาหมุนแฮนด์ตัวโรเตอร์จะมีกลไกลที่ทำให้สายเบรกไม่พันกัน
เหมาะกับคนที่ใช้เบรกหลังและต้องเล่นท่าที่หมุนแฮนด์
Headset (ชุดถ้วยคอ)
ชุดถ้วยคอ จะใช้ขนาด 1 1/8 นิ้ว มีด้วยกัน 3 แบบคือ
1. ชุดถ้วยคอแบบลูกปืนเม็ด เป็นแบบธรรมดา จะใช้ลูกปืนเป็นแบบเม็ด ราคาจะถูกว่าแบบแบริ่ง
2.ชุดถ้วยคอแบบแบริ่งจะใช้ลูกปืนที่มีลักษณะที่เป็นตลับลูกปืนที่นิยมเรียกกันสั้นๆว่าแบริ่ง ดีกว่าแบบแรก ทนทานกว่าราคาก็จะสูงกว่า
3.ชุดถ้วยคอฝัง (Hidden)ชุดถ้วยคอแบบนี้จะใช้เฉพาะตัวถังบางรุ่นที่ออกแบบมาให้ใช้ชุดถ้วยคอแบบนี้โดยเฉพาะ คือชุดคอจะอยู่ด้านในของคอของตัวถังจึงไม่จำเป็นต้องใช้ถ้วยของลูกปืนทำให้สามารถลดน้ำหนักของรถลงได้
Hubs (ดุมล้อ)
ดุมล้อ จะมีทั้งแบบที่ใช้ลูกปืนแบริ่งและแบบที่ใช้ลูกปืนเม็ดธรรมดาดุมล้อที่นิยมใช้มีด้วยกัน 2 ขนาดคือ ดุมที่ใช้ซี่ลวด 36 ซี่
กับดุมที่ใช้ซี่ลวด 48 ซี่ดุมล้อหลังจะออกแบบตามประเภทของการใช้งานของแต่ละประเภทของการขี่ส่วนดุมหน้าสามารถใช้ได้ทุกประเภท
1. ดุมหลังแบบ Cassette คือจะมีชุดตลับฟรีในตัว ทำให้มีความทนทานแล้วยังสามารถเปลี่ยนฟันเฟืองได้ด้วยเป็นดุมล้อที่ใช้สำหรับประเภทสตรีต
2.ดุมหลังฟรีคอสเตอร์ จะมีฟรีในตัวเช่นเดียวกับแบบเคสเสทแต่จะมีกลไกที่ทำให้เมื่อถอยหลังตัวเฟืองจะอยู่นิ่งๆทำให้ขาจานไม่หมุนตาม เหมาะสำหรับแฟลตแลนด์
3. ดุมหลังแบบ Flip/flop เป็นดุมธรรมดาทั่วไปที่ต้องใช้ตลับฟรีมีทั้งแบบลูกปืนธรรมดาและแบริ่ง ส่วนตลับฟรีก็จำนวนฟันเฟือง 16,14 และ 13ฟัน หากต้องการจำนวนฟันเฟืองน้อยกว่านี้ก็ต้องใช้ดุมแบบเคสเสท
Pedals (บันไดจักรยาน)
บันได จะมีแกนอยู่ 2 ขนาด คือ 1/2 นิ้วเรียกทั่วไปว่า แกนเล็ก และ 9/16 นิ้ว เป็นแกนใหญ่ แกนเล็กสำหรับขาจานเลื้อย
ส่วนแกนใหญ่จะใส่กับขาจาน 3 ชิ้นแต่ก็มีขาจานเลื้อยที่สามารถใส่แกนใหญ่ได้เช่นกัน
แกนบันไดจะทำจากโครโมลี่และไทเทเนียม ส่วนตัวบันไดทำจาก พลาสติก อลูมิเนียม
และ แมกนีเซียม บันไดจะมีทั้งใช้ลูกปืนเม็ดและแบริ่ง
Pegs (ที่พักเท้า)
ที่พักเท้าจะมี 2 ประเภท คือแบบที่ใช้กับประเภทสตรีตและแบบแฟลตแลนด์
1. ที่พักเท้าแบบสตรีต จะมีลักษณะผิวเกลี้ยง ไว้สำหรับไถลบนราวเหล็กมีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 1 1/4 – 1 1/2 นิ้ว ยาวประมาณ 4 นิ้ว ทำจากโครโมลี่ และไทเทเนียม
2. ที่พักเท้าแบบแฟลตแลนด์ จะมีผิวหยาบเอาไว้สำหรับเหยียบเพื่อเล่นท่ามีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 1 1/2 – 2 นิ้ว
ยาวประมาณ 4 นิ้ว ทำจากอลูมิเนียม
Rim (ขอบล้อ)
ขอบล้อ มีด้วยกัน 3 แบบ คือ 1 ชั้น 2 ชั้นและ3ชั้น ขนาดของขอบล้อ 20 x 1.75 นิ้ว ทำจากอลูมิเนียม เคลือบผิวด้วย อโนได และโครเมียม สำหรับการเลือกใช้ขอบล้อนั้นถ้าหากล้อนั้นต้องใช้เบรกก็ต้องใช้ขอบล้อที่เคลือบผิวสีมันวาว เช่น ฮาร์ด อโนได และโครเมียมส่วนล้อที่ไม่ได้ใช้เบรคก็สามารถเลือกใช้ขอบล้อได้ตามชอบใจ
Seat Clamp (ตัวลัดหลักอาน)
ตัวลัดหลักอาน จะมีขนาด 25.4 นิ้ว ทำจากอลูมิเนียม และไทเทเนียม ใช้สำหรับล็อกหลักอานให้ยึดติดกับเฟรมจักรยาน
Seat Post (หลักอาน)
หลักอานหลักอาน จะมี3 แบบคือ
1.แบบมีปะกับล็อกในตัว 2.แบบที่ใช้ล๊อกกับหลักอานโดยตรง
และ แบบไม่มีปะกับล็อก หลักอานที่ใช้กันจะมีขนาด 25.4 มม.
ส่วนของเรสซิ่งจะมี ขนาดใหญ่กว่า หลักอานทำจาก
อลูมิเนียม คาบอน โครโมลี่ และไทเทเนียม
Seat (อาน)
อาน มีด้วยกัน 3 แบบ คือ
1.แบบ BMX FLATLAND จะเป็นอานที่เป็นพลาสติกทั้งอันและ แบบที่มีฟองน้ำหุ้มตรงกลาง รูปทรงจะเล็กๆกระทัดลัดตรงส่วนท้ายของอานจะมีที่ไว้สำหรับจับ
2. แบบ BMX STREET จะเป็นอานที่หุ้มด้วยฟองน้ำทั้งอันเพื่อให้นั้งสบายและลดแรงกระแทกขนาดจะไม่ยาวมากและส่วนท้ายของอานจะไม่มีที่จับ
3. แบบ BMX RACINGจะเป็นอานที่หุ้มด้วยฟองน้ำทั้งอันเพื่อให้นั้งสบายและลดแรงกระแทก ขนาดจะยาวกว่าทั้งสองแบบ
Spokes (ซี่ลวด)
ซี่ลวด ใช้สำหรับขึ้นล้อ ทำจากสเตนเลสส่วนความยาวของซี่ลวดก็จะต่างกันไปตามขนาดความกว้างของดุมที่ใช้และรูปแบบ
การขึ้นซี่ลวดการขึ้นซี่ลวดก็จะมี 2 แบบคือแบบไขว่และแบบตรง โดยแบบไขว่จะรับแรงได้ดีกว่าแบบตรงแต่ซี่ลวดก็จะยาวกว่าทำให้น้ำหนักมากกว่าการขึ้นซี่ลวดแบบตรง การขึ้นซี่ลวดแบบไขว่จะเหมาะกับ BMX STREET ส่วน BMX FLATLAND สามารถขึ้นซี่ลวดแบบไหนก็ได้
Sprocket (ใบจาน)
ใบจาน มีอยู่ด้วยกันหลายขนาดตั้งแต่ 44 – 25 ฟัน ทำจาก อลูมิเนียม และ
ไทเทเนียม ใบจานที่นิยมใช้กันจะหนา 5 – 8 ม.ม. หรือ
อาจจะหนามากกว่านั้นส่วนการเลือกใช้ใบจานจะต้องอ้างอิงกับเฟืองล้อหลังด้วยเพื่อให้เป็นการทดเกียร์ที่เหมาะสมสำหรับการออกแรงปั่นหลักการคำนวณเลือกใช้ขนาดใบจานให้เหมาะสมกับเฟืองล้อหลัง
ให้นำเอาจำนวนฟันเฟืองของล้อหลังคูณด้วย 2.8 ผลที่ได้ก็จะเป็นจำนวนฟันของใบจานที่จะต้องใช้ เช่น
เฟืองของล้อหลังใช้ 16 ฟัน จะต้องใช้ใบจานขนาด 44 ฟัน
เฟืองของล้อหลังใช้ 14 ฟัน จะต้องใช้ใบจานขนาด 39 ฟัน
เฟืองของล้อหลังใช้ 13 ฟัน จะต้องใช้ใบจานขนาด 36 ฟัน
เฟืองของล้อหลังใช้ 12 ฟัน จะต้องใช้ใบจานขนาด 33 ฟัน
เฟืองของล้อหลังใช้ 11 ฟัน จะต้องใช้ใบจานขนาด 30 ฟัน
เฟืองของล้อหลังใช้ 9 ฟัน จะต้องใช้ใบจานขนาด 25 ฟัน
สำหรับใครที่ต้องการให้น้ำหนักในการปั่นเบากว่านี้
ก็ให้ลดจำนวนฟันลงจากปกติสักเล็กน้อย แต่ไม่ลดมากเกินไป
อาจจะทำให้รอบในการปั่นถี่เกินไป
Stem (คอ)
คอจักรยานจะ มีด้วยกัน 2 แบบ คือ แบบ BMX STREET และแบบ BMX FLATLAND
คอแบบ FLATLAND จะมีขนาดสั้นกว่าของ STREET ขนาดความยาวของคอจะวัดจากศูนย์กลางรูใส่ตะเกียบถึงตรงกลางตำแหน่งตรงกลางที่ใส่แฮนด์ ขนาดคอแฟลทแลนด์จะยาว 26-35 ม.ม. ส่วนของสตรีตคอจะยาว 45 – 55 ม.ม.
Tire (ยาง)
ยางนอก จะมีอยุ่หลายขนาดของแฟลตแลนด์ ลายดอกยางจะละเอียดไม่ห่างกันมาก ความดันของยางตั้งแต่60-120 psi ที่นิยมกันก็ประมาณ 100psi ยาง นอกแบบ BMX DIRT และ BMX RACING ดอกยางจะหนา และลายของดอกยางจะห่างกว่าเพื่อให้เกาะยืดพื้นดินได้ดียางนอกแบบเรสซิ่งขอบอาจจะเล็กกว่า 1.75 ก็ได้
หมายเหตุ* บทความนี้ได้เขียนไว้นานแล้ว ในปัจจุบันอาจจะมีชิ้นส่วนที่ทันสมัยมากขึ้น แล้วจะมาอับเดทในภายหลัง
Gallery
